Lütfen web tarayıcınızın Javascript desteğini aktif ediniz!

Moldova yetiştirme yurtlarındaki çocukların dramı

Moldova yetiştirme yurtlarındaki çocukların dramı

Moldova yetiştirme yurtlarındaki çocukların dramı

Moldova yetiştirme yurtlarındaki çocukların dramı

 

Sarah Cruddas

BBC News, Moldova

17 Eylül 2014


Devlet bakımına olan bağımlılık, yurtlarda yetiştirilen çocuk sayısını kısmi olarak açıklamaktadır.

Avrupa’nın en yoksul ülkesi Moldova’da 7000’den fazla çocuk devlet yurtlarına yerleştirildi ve bunların sadece %2’si kimsesiz.

1990 yılının Romanya’sında yetiştirme yurtlarındaki korku hikâyeleri büyük ölçüde basına yansımış olsa da komşu ülke Moldova’da çocukların mücadele ettiği koşullar o kadar iyi bilinmemektedir. Yardım grupları yaygın yoksulluğu ve temel sosyal hizmetin eksikliğini, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde güvence altına alınan çocuğun aile hakkını ihlal etmesinde sorumlu tutmaktadır.

Başkent Kişinev’de yurtlar şaşırtıcı bir şekilde iyi muhafaza edilmektedir.

Ziyaret edebildiğim kurumlardan biri dışarıdan bakınca bitkiler ve oyun alanıyla, içerisinde ise duvarlarda resimler ve etraftaki oyuncaklarla beraber aynı bir okula benziyordu.

Ancak ilk dikkat edeceğiniz şey içerinin ne kadar sessiz olduğudur: düzinelerce küçük çocuk yurdun içinde yaşamaktadır fakat siz hiç bir gürültü duymazsınız.

Oyuncaklarla oynanmıyor, bunun yerine çocuklar karyolalarda yatıyor. Bir odada yaklaşık 12 küçük çocuk grubu bulunmaktadır.

Bazı ebeveynler iş aramak için çocuklarını geride bırakarak Moldova’dan gitmektedir.

Çocuklarının devlet koruması altında daha iyi olacaklarına inanmaktadırlar.

Çocukları ailelerine geri verebilmek için çalışan bir yardım derneği olan Çocuklar için Umut ve Ev için çalışan Lavinia (gerçek ismi değil) çocukların çok nadir dışarı çıktıklarını söyledi.

Bunun yerine çocuklar neredeyse bütün zamanlarını yalnızca iki odada geçirmektedirler.

Köşede, engelli bir çocuk kendi kusmuğu içinde yatmaktadır. İçeride fotoğraf çekmeye izin verilmemektedir.

Yetiştirme yurdu müdürü, eleman sayısının çocuk sayısından daha fazla görünmesine rağmen çocukları dışarı çıkarmak için yeterince elemanı olmadığını söylüyor.

Lavinia bu tavır karşısında usanmış görünüyor ancak yerel yetkililerle çocuk bakımı hizmetlerinin reformunda beraber çalışıyor olmasına rağmen yapabilecekleri sınırlı…

Lavinia “Yapmamız gereken şey, aileleri bilgilendirmek ve eğitmek.” diyor. “Eğer aile alternatifleri geliştirebilirsek, bu daha çok çocuğun bu koşullar altında yaşamak zorunda oluşunu engeller.”

Başka bir odada, 10 yeni doğan karyolalarda gözetimsiz yatıyor. Yurt müdürü bebeklerin cinsiyetini bilmiyor. Aynı zamanda yurdu ziyaret eden ve bakım altındaki çocuk ruh sağlığı uzmanı olan İngiliz Sarah Butterworth için de standartlar şaşkınlık verici.

Butterworth “Yaşamın ilk birkaç ayında beynin nasıl geliştiğini bildiğimden gözlerimizin önünde gerçekleşen zararı yalnızca hayal edebiliyorum.” dedi.

Bununla birlikte uzmanlar yurtların çocuk yetiştirmek için en kötü yol olduğunu söylüyor.

Bir kurumda çocuklar dışarı çıkmıyor. Temel ihtiyaçlar karşılanıyor olsa da çocuklara değer verilmiyor.

Çocukların çoğu ailesiz bile değil; aileleri var ancak yoksulluk ve devlet bakımına olan çağ dışı bağımlılık sebebiyle aileleri tarafından terk edilmişlerdir.

Çocuklar için Umut ve Ev derneğinden Dr. Delia Pop’a göre Moldova’da Sovyet izlerini görmek hala mümkün ve devlet bakımına olan bağımlılık insanların davranışlarına ve hukuka yerleşmiş bir davranıştır.

“Çoğu insan için kurumsal bakım tek seçenek haline gelmiştir.” dedi. “İronik olan ise, çocuklar için en tehlikeli sistemlerden biri olmasına rağmen bunun isminin ‘çocuk bakımı’ olmasıdır.”

Yetkililer değişikliklerin gerektiğini kabul etmektedir ancak en büyük engellerden birinin Moldova ekonomisinin zayıflığı olduğunu söylemektedirler.

Kişinev’de Çocuk Koruma departman başkanı Svetlana Chifa “Bebekler ve küçük çocuklar için kurumları yeniden düzenlemek istiyoruz.” dedi.

Moldova’da işsizlik oldukça yüksek ve genç yetişkinler genellikle iş bulabilmek için, çocuklarını geride devlet korumasına bırakarak yurtdışına gitmektedir.

Yaptıkları şeyin en iyisi olduğuna inanıyorlar.

Bir de aynı zamanda engelli ön yargısı bulunmaktadır. Ziyaret ettiğim üç yaşında, koruyucu aileye verilen bir çocuk sadece bir kolu olmadan doğduğu için terk edilmişti.

Zamanda geriye gitmek

Bu durum, teknik olarak Moldova’nın bir parçası olan ancak kendisi ayrı bir ülke olarak gören özerk doğu bölgesi Transdinyester’de çok daha zordur.

Dr. Pop “ Transdinyester’in bağımsız bir ruhu vardır ve eski Sovyet ülkeleri ile güçlü bağları bulunmaktadır.”

Bu durum da yardım etmek için çalışanlara, çocukların kurumlardan çıkarılması ve tekrar ailelerine verilmesi için iş birliği teşvik etmelerinde ek zorluklar yaşatmaktadır.

Bölgeyi ziyaret etmek zamanda geriye gitmeye benziyor.

Transdinyester bölgesi Ukrayna sınırında bulunmaktadır ve kendisini bağımsız olarak görmektedir.

Yetiştirme yurdunda bakılan çocuklar konusunda uzman olan Sarah Butterworth “çocukları böyle kurumlara yerleştirmek, duvarlar ardındaki çoğu çocuk için uzun vadeli bir çözüm üretmek yerine sürekli büyüyen karmaşık bir sosyal soruna karşı geçici bir yaklaşımdır.” dedi.

Çok kötü koşullarda yaşayan çocuklar ile karşılaştırıldığında bile, yetiştirme yurtlarındaki çocukların büyüyerek işlevsiz yetişkinler olma ihtimalleri oldukça yüksektir.

“Kurumlardaki çocuklara sağlanamayan aile tabanlı bakım ve bağlılığın önemini yıllardır süren araştırmalar göstermektedir.” Gelişimsel ihtiyaçlar, bağlılık, sevgi ve tutarlılık gözardı edilmektedir.

Moldova’daki yetkililer, bu sorunun çözülmesinin yolunun kökleşmiş bir takım yaklaşımları değiştirmekten geçtiğini ancak bunun bir gecede olmayacağını çünkü bu kurumların açık kalmasının içerideki çalışanların menfaatine olacağını kabul etmektedirler.

Svetlana Chifa “İnsanlar değişimler konusunda ihtiyatlı. Kurumlar bu insanların geçim kaynağı ve kapanması durumunda işlerini kaybedebilirler.” diyor.

Bu yazı, Hayat Sende Derneği için Uyvar Hablemitoğlu tarafından aşağıdaki bağlantıdan Türkçe’ye “Gayriresmi resmiden üstündür.” ilkesiyle çevrilmiştir.

 

Yazının orijinal linkline ulaşmak için tıklayınız.

Siz de Hayat Sende’ye bağışta bulunun, koruma altındaki çocuk ve gençlerin hayatlarına umut olun. Bağışlarınız için tıklayın.

 

İçeriği Paylaş:

Yazar Hayat Sende

Hayat  Sende
Devlet koruması altındaki çocuk ve gençlerin hayata eşit, güçlü ve ayrımcılığa uğramadan atıldığı bir dünya için Hayat Sende...

İlginizi Çekebilir: